Szczekający kaszel u dorosłych. Jak go rozpoznać i jak sobie pomóc?

Jedni mówią o nim, że jest szczekający, inni – że foczy. To właśnie kaszel krtaniowy, który dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych. Jest bardzo uporczywy i męczący. Czym jest szczekający kaszel? Co może być jego przyczyną? Jak sobie pomóc? Sprawdź!

Kaszel szczekający – co to za rodzaj?

Kaszel to naturalny odruch obronny organizmu, który umożliwia oczyszczenie krtani, tchawicy i oskrzeli z wydzieliny, drobnoustrojów i zanieczyszczeń. Jest również częstym objawem chorób dróg oddechowych oraz innych schorzeń, np. refluksu żołądkowo-przełykowego, alergii lub astmy [1].

Kaszel – ze względu na charakter – może być wilgotny, suchy lub szczekający [1]. Ten ostatni łatwo rozpoznać, bo przypomina szczekanie psa lub foki [2]. Jest częstym objawem chorób zapalnych krtani u dzieci. Na przykład występuje w zespole krupu w połączeniu z chrypką i stridorem zwanym świstem krtaniowym [3]. Choroba ta rzadko występuje u dorosłych [3], dlatego u tej grupy osób szczekający kaszel krtaniowy może być bardzo niebezpieczny dla zdrowia.

Krup wirusowy – najczęstsza przyczyna szczekającego kaszlu

Wystąpienie typowych chorób związanych z krtanią, okolicą nad- i podgłośniową oraz tchawicą określa się jako krup lub zespół krupu. Charakterystyczne są tu objawy ze strony górnych dróg oddechowych oraz dolegliwości typowe dla zapalenia tchawicy, krtani i niekiedy oskrzeli [3].

Do częstych objawów należą:

• stridor: świst krtaniowy – wysoki, szorstki dźwięk wynikający z zaburzonego przepływu powietrza przez częściowo zwężone drogi oddechowe [2];
• krtaniowy, szczekający kaszel [3];
• chrypa [3];
• duszność w czasie wdechu [2].
• uruchomienie dodatkowych mięśni oddechowych [3];
• wysoka gorączka 37,8–40,5°C (choć może też nie występować) [3].

Zespół krupu wynika przede wszystkim z wirusowych zakażeń górnych dróg oddechowych (np. wirus paragrypy typu 1., typu 2. i typu 3., lub rzadko wirus grypy i odry) [3].

Kaszel szczekający jest charakterystyczny dla takich chorób z kręgu zespołu krupu jak [3]:

• ostre zapalenie krtani i tchawicy;
• zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli – LTB (laryngotracheobronchitis);
• skurcz krtani;
• błonicze zapalenie gardła i krtani.

Jak można rozpoznać przyczynę kaszlu krtaniowego?

Choroby związane z tym rodzajem kaszlu, takie jak podgłośniowe zapalenie krtani są najczęstszą przyczyną ostrych zaburzeń oddechowych u małych dzieci. Występują pomiędzy 6. miesiącem a 5. rokiem życia (ze szczytem zachorowań w 2. roku życia) [2]. Zespół krupu wyjątkowo rzadko, ale jednak, występuje u dorosłych [3].

Większość przypadków zachorowań obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym i w okresie większej zapadalności na paragrypę. Rozpoznanie chorób z kręgu zespołu krupu wymaga konsultacji lekarskiej i badania przedmiotowego i podmiotowego. Podstawą jest stwierdzenie obecności szczekającego kaszlu oraz świstu krtaniowego. Objawy choroby dają o sobie znać zwłaszcza w nocy, występują najczęściej między godziną 22:00 a 4:00 rano [3].

Męczący, szczekający kaszel – jak sobie pomóc?

W leczeniu wykorzystuje się zarówno metody farmakologiczne, jak i niefarmakologiczne [3]. W łagodniejszym przebiegu choroby podaje się dawkę glikokortykosteroidu doustnie, a efekty widać już po 2-3 godzinach od zastosowania leku. Możne też podawać je domięśniowo (deksametazon) lub wziewnie (duża dawka budezonidu). Dodatkowo chorym podaje się adrenalinę w nebulizacji [2, 3].

W cięższych przypadkach może być wymagane leczenie w szpitalu, a niekiedy nawet pobyt na intensywnej terapii. Ponieważ choroby z zaliczane do zespołu krupu są wywołane przez wirusy, nie podaje się antybiotyku [2].

Szczekający kaszel krtaniowy można także złagodzić domowymi sposobami. Pomocne jest nawilżanie powietrza w pomieszczeniu, w którym się przebywa. Warto wietrzyć pokój, stosować nawilżacze powietrza lub powiesić mokre ręczniki na kaloryferze. To znacznie ułatwia oddychanie. Nie wolno zapominać o odpowiednim nawodnieniu organizmu i popijaniu wody lub owocowych herbatek, by stale nawilżać krtań.

Jeśli objawy nie ustępują, należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym.

Bibliografia:

[1] Szołdra-Seiler A., Co to jest kaszel krtaniowy?, 2020 (witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/77112,co-to-jest-kaszel-krtaniowy (dostęp: 31.05.2023)).

[2] Głodzik I., Podgłośniowe zapalenie krtani (krup wirusowy), 2017 (witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/laryngologia/138899,podglosniowe-zapalenie-krtani-krup-wirusowy (dostęp: 31.05.2023)).

[3] Sybilski A., Zespół krupu – najważniejsze pytania i odpowiedzi, Pediatr Med Rodz 2019, 15!(1), p. 6–11.

~artykuł we współpracy z Deflegmin