Rak trzustki – jakie są objawy nowotworu trzustki

Nowotwór trzustki pomimo tego, że nie jest najczęściej stwierdzanym nowotworem złośliwym, znajduje się w czołówce pod względem śmiertelności wśród chorób nowotworowych. Niekorzystne rokowanie związane jest z brakiem występowania objawów w początkowym stadium. Najczęściej symptomy ujawniają się dopiero na bardzo zaawansowanym etapie choroby, znacznie zmniejszając szanse na wyleczenie¹. Co więcej, pacjenci onkologiczni chorujący na nowotwory układu pokarmowego, w tym raka trzustki, są najbardziej zagrożeni niedożywieniem i wyniszczeniem organizmu. W konsekwencji dochodzi do wydłużenia czasu leczenia oraz zwiększenia liczby działań niepożądanych, w tym także śmiertelności². Jakie zatem objawy mogą sugerować rozwój nowotworu trzustki? Jak zadbać o żywienie, aby ograniczyć utratę masy ciała?

Objawy nowotworu trzustki

We wczesnym stadium choroby często nie ma żadnych objawów, które mogłyby wskazywać na występowanie nowotworu. Niestety, przed pojawieniem się pierwszych symptomów najczęściej dochodzi do rozprzestrzenienia się choroby, często poza obszar trzustki. Obecność danych objawów nie musi również oznaczać występowania raka trzustki, warto jednak skonsultować je z lekarzem, aby znaleźć ich przyczynę³.

Jakie objawy mogą występować w nowotworze trzustki?

• ból pleców lub brzucha – powszechny objaw, który może wynikać z rosnącego guza, który uciska na sąsiadujące narządy, co zwiększa odczuwanie bólu,
• żółtaczka i związane z nią objawy (takie, jak tłuste lub jasne stolce, ciemny mocz, swędzenie skóry) – najczęściej to jeden z pierwszych objawów choroby,
• brak apetytu,
• nudności i wymioty – występują w przypadku uciskania guza na żołądek, co może utrudniać przemieszczanie się pokarmu,
• niezamierzona utrata masy ciała,
• brak energii, uczucie zmęczenia,
• zakrzepy krwi – mogą objawiać się obrzękiem, odczuwaniem bólu czy zaczerwieniem; często występują w obrębie nogi,
• podwyższona temperatura ciała,
• cukrzyca – nowotwór może mieć wpływ na zmiany w poziomie glukozy we krwi, dając symptomy takie, jak uczucie głodu, pragnienia czy częstą potrzebę oddawania moczu,
• powiększenie pęcherzyka żółciowego lub wątroby^{3, 4}.

Żywienie w nowotworze trzustki

Rak trzustki, niezależnie od metody leczenia stanowi znaczne obciążenie dla organizmu. Stwierdza się, że już przed postawieniem diagnozy, co najmniej 1/3 pacjentów zmaga się ze znaczną utratą masy ciała. Co więcej, większość osób cierpiących na nowotwór trzustki doświadcza anoreksji, bólu brzucha, nudności, zaparcia czy biegunki. Poniżej znajdziesz wskazówki żywieniowe, które mogą pomóc Ci w prawidłowym odżywieniu organizmu w nowotworze trzustki^{5, 6}.

1. Spożywaj posiłki powoli i dokładnie przeżuwaj każdy kęs.

Pokarm, który zostały już częściowo strawiony w jamie ustnej zmniejsza ryzyko powodowania dyskomfortu podczas kolejnych etapów trawienia.

2. Sięgaj po 5-6 mniejszych posiłków.

Dzięki temu organizm łatwiej strawi spożyty pokarm, ograniczając prawdopodobieństwo występowania mdłości. Dobrym pomysłem będzie również uwzględnienie przekąsek w codziennym jadłospisie.

3. Zwróć uwagę na spożycie dobrej jakości tłuszczów, najlepiej roślinnych.

Unikaj smażonych, obfitujących w tłuszcze potraw – ich trawienie jest utrudnione w przypadku występowania zmian w obrębie trzustki. Wybieraj produkty gotowane czy pieczone. Sięgaj po roślinne źródła tłuszczu takie, jak oliwa z oliwek czy orzechy. Spożywając bogate w tłuszcze posiłki konieczne może okazać się dodatkowe wdrożenie enzymów trzustkowych, co warto skonsultować z lekarzem.

4. Kiedy to możliwe, spożywaj produkty pełnoziarniste.

Należą do nich takie produkty, jak brązowy ryż, płatki czy makaron pełnoziarnisty. Jeżeli jednak doświadczasz biegunek, konieczne może okazać się ograniczenie ich spożycia, ze względu na wysoką zawartość błonnika.

5. Zadbaj o spożycie produktów będących źródłem białka.

Składnik ten znajdziesz zwłaszcza w rybach, mięsie, jajach czy mleku. Postaraj się, aby produkty obfitujące w białko znalazły się w przynajmniej dwóch posiłkach w Twoim codziennym jadłospisie. Jeżeli doświadczasz utraty apetytu, a także spożywasz niewielkie ilości produktów dostarczających białka, możesz również rozważyć z lekarzem uzupełnienie codziennej diety żywnością medyczną. Przykładem takich produktów może być Resource Protein w płynnej formie czy Resource Instant Protein postaci proszku, których spożycie pomoże Ci w uzupełnieniu codziennej diety w cenne białko.

6. Unikaj spożycia słodyczy.

Produkty te są ubogie w składniki odżywcze, dostarczając głównie kalorii. Nadmierna ilość cukru w organizmie może nie zostać prawidłowo strawiona.

7. Pamiętaj o odpowiednim nawodnieniu organizmu.

Często sięgaj po płyny, przyjmując je najlepiej małymi łykami. Możesz wybierać napoje, które dostarczą Ci jednocześnie składników odżywczych i kalorii, np. koktajle czy soki^{6, 7}.

8. Możesz porozmawiać z lekarzem o dodatkowym wsparciu żywieniowym.

Jeżeli doświadczasz utraty masy ciała, doskwiera Ci brak apetytu, a wraz z codzienną dietą nie jesteś w stanie dostarczyć wszystkich cennych składników, pomocne może okazać się zastosowanie doustnych preparatów odżywczych. W przypadku, kiedy nowotwór trzustki wpływa na zmiany w poziomie glukozy we krwi, dobrym rozwiązaniem może być zastosowanie preparatu Resource Diabet Plus, który przeznaczony jest dla pacjentów niedożywionych lub zagrożonych rozwojem niedożywienia, u których występują zaburzenia metabolizmu glukozy. Jest to wysokoenergetyczny i wysokobiałkowy produkt, który charakteryzuje się niskim indeksem glikemicznym.

Piśmiennictwo:

1. Medycyna Praktyczna. 2021. Nowotwory złośliwe trzustki. Pobrany 30.06.2022 r. z https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/chorobynowotworowe/88950,nowotwory-zlosliwe-trzustki
2. Kłęk S., Jankowski M., Kruszewski W. J., Fijuth J., Kapała A., Kabata P., Wysocki P., Krzakowski M., Rutkowski P. Clinical nutrition in oncology: Polish recommendations. Oncology in Clinical Practice 2015; 11: 172–188.
3. American Cancer Society. Signs and Symptoms of Pancreatic Cancer. Pobrany 30.06.2022 r. z https://www.cancer.org/cancer/pancreatic-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html
4. National Health Service. Symptoms. Pancreatic cancer. Pobrany 30.06.2022 r. z https://www.nhs.uk/conditions/pancreatic-cancer/symptoms/
5. Gärtner S., Krüger J., Aghdassi A. A., Steveling A., Simon P., Lerch M. M., Mayerle J. Nutrition in Pancreatic Cancer: A Review. Gastrointestinal Tumors 2016; 2(4): 195–202.
6. PearlPoint Nutrition Services. Nutrition Guidelines for Pancreatic Cancer. Pobrany 01.07.2022 r. z https://pearlpoint.org/nutrition-guidelines-for-pancreatic-cancer/
7. Pancreatic Cancer UK. Tips for having more calories and protein in your food. Pobrany 01.07.2022 r. z https://www.pancreaticcancer.org.uk/information/managing-symptoms-and-side-effects/diet-and-pancreatic-cancer/tips-for-having-more-calories-and-protein-in-your-food/

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego. Stosować pod kontrolą lekarza. Resource Protein: Do postępowania dietetycznego w stanach niedożywienia i/lub w przypadku ryzyka niedożywienia, któremu może towarzyszyć zwiększone zapotrzebowanie na białko. Resource Instant Protein: Do postępowania dietetycznego u pacjentów w stanach niedożywienia lub w przypadku ryzyka niedożywienia, u których może występować zwiększone zapotrzebowanie na białko. Resource Diabet Plus: Do postępowania dietetycznego w przypadku niedożywienia lub ryzyka niedożywienia u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy.

~artykuł sponsorowany