Dla pacjenta
Na co zwrócić uwagę wybierając łóżko rehabilitacyjne?
Zdarzają się w naszym życiu sytuacje, w których ktoś nam bliski zmuszony jest przez chorobę lub ciężki uraz przebywać przez dłuższy czas w pozycji leżącej. Chcąc zapewnić takiej osobie opiekę medyczną w domu, stajemy przed dużym wyzwaniem. Na sam początek pada pytanie: jakie łóżko rehabilitacyjne wybrać? Na rynku dostępne są łóżka medyczne różniące się między sobą ceną, budową czy funkcjonalnością. Na co więc należy zwrócić szczególną uwagę przy wyborze łóżka rehabilitacyjnego?
Komfort łóżka rehabilitacyjnego w codziennym funkcjonowaniu
Problemy ze zdrowiem mogą dotknąć każdego. Wypadki losowe, choroby przewlekłe, urazy (jak np. unieruchomione biodra), opieka paliatywna lub podeszły wiek powodują potrzebę nieustannej opieki nad pacjentem, która w warunkach domowych może okazać się naprawdę trudna bez odpowiedniego sprzętu.
Właściwe łóżka rehabilitacyjne pomagają zarówno zwiększyć komfort chorego jak i ułatwić jego codzienną pielęgnację ze strony opiekuna. Możliwość regulacji czy dodatkowe wyposażenie, jak np. stolik przyłóżkowy, mają spory wpływ na samopoczucie chorego, pomagając otoczyć go troską i zaspokoić wszystkie potrzeby.
Łóżka rehabilitacyjne a rodzaj choroby
Łóżko rehabilitacyjne jest sprzętem, którego wybór nie powinien zależeć od ceny, ale przede wszystkim od funkcjonalności. Dlatego przed zakupem łóżka rehabilitacyjnego należy wziąć pod uwagę rodzaj choroby, z jaką zmaga się osoba, dla której będzie ono przeznaczone.
Pozycje chorego stosowane w terapiach
Standardowe łóżko medyczne (najczęściej spotykane w szpitalach) nie zawsze nadaje się do stosowania we wszystkich sytuacjach, z którymi przychodzi nam się zmierzyć. Tak więc wybierając łóżko rehabilitacyjne trzeba myśleć o konkretnym przypadku i dobrać model pozwalający na właściwe mu ułożenie ciała, które pozwala opiekować się chorym w domu, zachowując przy tym szpitalne standardy.
Pozycja Trendelenburga
W wielu schorzeniach i procedurach medycznych (kardiologicznych, ginekologicznych itd.) szczególnie przydatne jest stosowanie pozycji trendelenburga, która polega na położeniu chorego na plecach z nogami ułożonymi powyżej poziomu ciała pod kątem od 15 do 30 stopni.
Położenie głowy poniżej poziomu tułowia bywa przydatne w rehabilitacji oddechowej, a w szczególności w przypadku zapalenia płuc, mukowiscydozy, czy przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP). Dzięki niej wydzielina z dolnych partii płuc spływa pod wpływem grawitacji. Przy tego typu schorzeniach należy wybierać łóżka rehabilitacyjne umożliwiające prawidłowe ułożenie w tej pozycji.
Pozycja anty-Trendelenburga
Jest to pozycja ciała odwrotna do tej opisanej powyżej, zwana także pozycją wysoką. W niej kończyny dolne znajdują się poniżej poziomu tułowia i głowy pacjenta. Takie ułożenie jest ważne szczególnie dla osób cierpiących na zaburzenia krążenia, ponieważ pozwala zwolnić obieg krwi i zwiększyć czynności oddechowe, a także działa terapeutycznie dla osób po poważnych obrażeniach kręgosłupa (złamanie w odcinku szyjnym) i operacjach.
Dzięki ułożeniu pacjenta w pozycji anty-Trendelenburga ułatwimy mu spożywanie posiłków, jak również ulżymy w dusznościach. Jeśli mamy więc pacjenta z takimi potrzebami, powinniśmy wybrać łóżko rehabilitacyjne, które posiada możliwość regulacji w górnym odcinku.
Jak długo pacjent będzie potrzebować łóżka?
Jeżeli sytuacja zdrowotna ma charakter przejściowy a rokowania dla chorego są obiecujące możemy zdecydować się na wypożyczenie lub zakup łóżka rehabilitacyjnego manualnego. Takie standardowe łóżka najczęściej spotykamy w placówkach medycznych. Posiadają one jedynie podstawowe funkcje, regulacja odbywa się stopniowo, a leże oraz barierki boczne wykonane są najczęściej z metalu.
Niestety bywają one dla osoby leżącej niezbyt komfortowe, utrudniając lub zupełnie uniemożliwiając samodzielne dopasowane do aktualnych potrzeb. Natomiast od osoby sprawującej opiekę, ręczna regulacja łóżka rehabilitacyjnego tego typu wymaga sporego wysiłku.
Łóżko rehabilitacyjne dla osób długotrwale unieruchomionych
W przypadku pacjentów, co do których wiemy, że będą korzystać z łóżek rehabilitacyjnych przez długi okres czasu, a nawet do końca życia, najlepszym wyborem będą łóżka elektryczne. Nowoczesne, sterowane za pomocą pilota łóżka znacznie ułatwią pracę opiekuna i zwiększą komfort pacjenta, który będzie mógł również samodzielnie dostosować położenie poszczególnych segmentów.
Łatwa regulacja wysokości usprawnia podnoszenie lub wstawanie z łóżka, a możliwość kontrolowania kąta oparcia nóg, pleców czy bocznych barierek poprawia wygodę pacjenta. Możliwość zmiany poziomu bywa przydatna także w trakcie wykonywania badań i pomaga odbarczać części ciała narażone na ciągły ucisk.
Łóżko elektryczne posiada wiele istotnych zalet:
- zapobiega powstawaniu obrzęków oraz odleżyn (ze względu na możliwość łatwiejszej zmiany pozycji),
- jest łatwe w obsłudze i intuicyjne,
- nie wymaga wkładania siły fizycznej w regulację.
Jaki materac wybrać?
W przypadku osób trwale unieruchomionych bardzo ważny jest prawidłowy wybór materaca. Szczególną uwagę musimy zwrócić na sposób jego wykonania, to jaką powłokę posiada i czy zapewnia ona cyrkulację powietrza. Najlepiej, aby powłoka była antybakteryjna i przeciwgrzybiczna. Sprawdźmy także, czy dany materac posiada status wyrobu medycznego.
Materac piankowy
Materace piankowe są w ostatnich czasach bardzo popularne, jednak co chodzi o przeznaczenie medyczne, to nadają się tylko dla osób dorosłych, których unieruchomienie ma charakter tymczasowy i krótkotrwały. Komfort pacjenta jest tutaj dużo mniejszy, niż w przypadku materacy zmiennociśnieniowych, które skuteczniej chronią ciało osoby chorej przed twardym stelażem.
Materace przeciwodleżynowe
Podstawową zaletą materaca przeciwodleżynowego jest równomierny rozkład ciężaru ciała, specjalne ergonomiczne wycięcia oraz przepuszczalność powietrza. Wiek pacjenta, niedożywienie, cukrzyca i choroby krążenia są czynnikami, które zwiększają zagrożenie odleżynami, zwłaszcza w miejscach, które stykają się długotrwale z materacem. Są to łokcie, pięty, kolana, guzy kulszowe i kostki.
Nadmierny ucisk powoduje powstawanie bolesnych obrzęków, które osobom nie mogącym samodzielnie zmienić pozycji ciała przysparzają cierpień i powodują ciągły dyskomfort. Dlatego tak ważne jest, aby materac łóżka rehabilitacyjnego zapobiegał również odleżynom.
Materace zmiennociśnieniowe
Najlepszym produktem do łóżek rehabilitacyjnych są materace zmiennociśnieniowe, które poprzez wywoływanie zmiennego nacisku na różne partie ciała zwiększają ukrwienie w tych rejonach, minimalizując ryzyko powstawania odleżyn. Taki materac składa się z licznych komór, które są regularnie napełniane powietrzem, unosząc się i opadając naprzemiennie. Materace zmiennociśnieniowe pozwalają uniknąć przykrych konsekwencji pozostawania przez dłuższy czas w pozycji leżącej, zwiększając komfort chorego i ułatwiając pracę opiekuna.
Na co jeszcze zwrócić uwagę przy wyborze łóżka rehabilitacyjnego?
Nie zawsze standardowe łóżko rehabilitacyjne spełni funkcje, których od niego oczekujemy i może się okazać konieczny zakup tzw. łóżek dedykowanych. W przypadku pacjentów bardzo wysokich lub otyłych najlepszym rozwiązaniem jest zakup łóżka w rozmiarze XXL, czyli tzw. bariatrycznych.
Zaletami łóżek bariatrycznych są:
- większe dopuszczalne obciążenie – nawet do 300 kg,
- zwiększone wymiary – leże jest szersze niż w standardowym łóżku,
- możliwa spora regulacja wysokości,
- wytrzymałe barierki boczne zapobiegające zsuwaniu się pacjenta z łóżka.
Wszystkie te cechy wpływają na poprawę komfortu oraz ochronę godności otyłej osoby, która traktowana jest w taki sam sposób jak pacjent o normalnej wadze. Również personel medyczny ma w takiej sytuacji ułatwione zadanie oraz lepszy dostęp do pacjenta.
Odwrotnym przypadkiem są osoby o szczególnie niskim wzroście – przede wszystkim dzieci oraz młodzież, dla których powinniśmy wybrać łóżko pediatryczne zaopatrzone w specjalne barierki boczne oraz kółka.
Łóżko pediatryczne stosuje się w przypadku, gdy dziecko uległo nieszczęśliwemu wypadkowi lub zmaga się z niepełnosprawnością, a standardowe łóżko rehabilitacyjne jest zwyczajnie za duże. Dobór prawidłowej wielkości łóżka ułatwia przetrwanie okresu rekonwalescencji i dzięki swoim dodatkowym funkcjom pomaga w rehabilitacji.
