Jak rozpoznać zapalenie ucha?

Ból ucha to nieprzyjemna dolegliwość, z którą praktycznie każdy miał kiedyś do czynienia. To właśnie ból jest objawem, który świadczy o toczącym się procesie zapalnym. Zapalenie ucha najczęściej występuje w dzieciństwie i ma podłoże wirusowe. Jednak choroba ta może również pojawić się w każdym wieku i może mieć różne przyczyny. Jakie objawy wskazują na zapalenie ucha?

Zapalenie ucha środkowego

Jest to bardzo często występująca choroba, która daje dokuczliwe objawy i niekiedy powikłania. Ma ona charakter bakteryjny, ale czasami zdarza się również, że zakażenie wirusowe będzie poprzedzało wtórny stan zapalny. Przebieg tej dolegliwości może mieć charakter ostry albo przewlekły.

Wśród najważniejszych objawów wymienia się wysoką gorączkę, dochodzącą nawet do 40 stopni Celsjusza. Poza tym pojawia się pulsujący ból ucha, który nasila się w pozycji leżącej. Bolesność mija, gdy dochodzi do wysięku z ucha, gdyż wtedy spada ciśnienie w jamie bębenkowej w związku z perforacją błony bębenkowej. Inne charakterystyczne objawy to dreszcze, a u małych dzieci wymioty i biegunka. Może też pojawić się szum w uszach oraz lekki niedosłuch. 

Zapalenie ucha zewnętrznego

Ten rodzaj zapalenia ucha pojawia się, gdy zostają uszkodzone jego mechanizmy obronne, np. podczas urazów mechanicznych, wynikających z czyszczenia uszu patyczkami. Bardzo często ostre zapalenie ucha zewnętrznego ma charakter bakteryjny. 

Wśród charakterystycznych objawów można wymienić m.in. ból ucha, który nasila się podczas żucia pokarmu albo przy uciskaniu małżowiny usznej. Do tego dochodzi jeszcze wyciek z ucha – na początku jest to wydzielina surowicza bez zapachu. Pojawia się upośledzenie słuchu o charakterze przewodzeniowym oraz obrzęk, przekrwienie i zwężenie przewodu słuchowego zewnętrznego. 

Zapalenie ucha wewnętrznego

Choroba ta daje nietypowe objawy i ma podstępny przebieg, a do tego jest bardzo niebezpieczna, ponieważ nieleczona może doprowadzić do groźnych powikłań z trwałą utratą słuchu. Bardzo często zapalenie ucha wewnętrznego powstaje w wyniku przejścia procesu zapalnego z ucha środkowego, jako powikłanie przewlekłego zapalenia. Tutaj do charakterystycznych objawów zalicza się (przeważnie, gdy wcześniej chorowało się na zapalenie ucha środkowego) zmęczenie, ogólne złe samopoczucie oraz zaburzenia równowagi. Pojawiają się także zawroty głowy, pogorszenie słuchu albo głuchota, odczuwanie szumu w uszach, nudności lub wymioty, a także oczopląs. 

Leczenie zapalania ucha

Metody leczenia zapalenia ucha będą zależały od tego, jaki czynnik je wywołał. To oznacza, że zakażenia bakteryjne są leczone poprzez podawanie antybiotyków w postaci kropel do uszu. Jeśli do tego dochodzi również gorączka i powiększone węzły chłonne, to wtedy należy zastosować antybiotyki doustne, a rzadziej dożylne. 

Z kolei infekcje wirusowe leczy się przeważnie objawowo, czyli podaje się leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, a przy zapaleniu wywołanym przesz grzyby, należy stosować leki przeciwgrzybicze. Dodatkowo można stosować leki przeciwzapalne, przeciwgorączkowe oraz obkurczające miejscowo błonę śluzową nosa. Jeśli do tego dochodzi kaszel, to można zastosować Flavamed. Ma on działanie przeciwkaszlowe oraz przeciwprzeziębieniowe. Zawarta w nim substancja czynna ambroksol powoduje rozrzedzenie gęstego śluzu, dzięki czemu jest go łatwiej odkrztusić. 

Referencje:

Hassmann-Poznańska E., Dzierżanowska D., Poznańska M., Ostre rozlane zapalenie ucha zewnętrznego [w:] „Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny”, 2014, 3(2).

Dąbrowski P., Nawracające infekcje uszu [w:] „Lekarz POZ”, 6/2018.

Bojanowska E., Ból ucha a choroby innych narządów w obrębie głowy i szyi [w:] „Ból”, 2014, tom 15, nr 2.