Bakteryjne zapalenie gardła – skąd się bierze i jak je leczyć?

Bakteryjne zapalenie gardła występuje rzadziej niż wirusowe, jednak może być bardzo uciążliwe. Zazwyczaj wywoływane jest przez paciorkowce i charakteryzuje się gwałtownym przebiegiem, wysoką gorączką i silnym bólem gardła. Czasami mamy do czynienia również z anginą ropną. Pierwszym objawem, który odczuwamy, jest ból podczas przełykania. Kiedy należy udać się do lekarza? Jak leczyć bakteryjne zapalenie gardła?

Bakteryjne zapalenie gardła – przyczyny

Bakteryjne zapalenie gardła występuje znacznie rzadziej niż zapalenie gardła o podłożu wirusowym. Obejmuje błonę śluzową gardła, a czasami także migdałki. Najczęstsza postać to angina paciorkowcowa wywoływana przez paciorkowce beta-hemolizujące grupy A, czyli Streptococcus pyogenes¹. Czasem wywołują ją również paciorkowce z grupy B i C oraz takie bakterie jak: Neisseria gonorrhoeae, Corynebacterium diphtheriae, Arcanobacterium haemolyticum².

Infekcja bakteryjna gardła występuje najczęściej u dzieci głównie ze względu na niedojrzały układ odpornościowy oraz przebywanie w dużych skupiskach w przedszkolach i szkole. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, dlatego jeśli dziecko jest chore, powinno zostać w domu, aby nie zarażać innych dzieci¹. Objawy rozwijają się od 2 do 5 dni po kontakcie z osobą zakażoną¹. Z kolei już 12 godzin po podaniu antybiotyku chory przestaje zarażać³.

Bakteryjne zapalenie gardła – objawy

Objawy bakteryjnego zapalenia gardła rozwijają się nagle, a choroba ma gwałtowny przebieg. W przypadku dzieci w okresie szkolnym lub wczesnoszkolnym od razu podejrzewa się bakteryjne zapalenie gardła, ponieważ wirusowe częściej dotyka dorosłych¹. Infekcja bakteryjna gardła objawia się⁴:

• bardzo wysoką gorączką z dreszczami i zwiększoną potliwością,
• silnym bólem gardła, który uniemożliwia przełykanie i jedzenie,
• zaczerwienionym gardłem
• powiększonymi węzłami chłonnymi,
• naciekiem ropnym na migdałkach,
• często również wymiotami i bólami brzucha.

Objawy bakteryjnego zapalenia gardła utrzymują się około tygodnia⁴.

Zapalenie gardła wirusowe czy bakteryjne?

Jak odróżnić wirusowe zapalenie gardła od bakteryjnego? Najczęściej wykorzystuje się skalę wg Centora/McIsaaca, w której na podstawie zdobytych punktów lekarz stwierdza, czy mamy do czynienia z infekcją bakteryjną czy też wirusową⁵. Za zakażeniem bakteryjnym przemawia gorączka powyżej 38 stopni, nieobecność kaszlu, powiększenie węzłów chłonnych szyjnych przednich, młody wiek, a także obrzęk i nalot na migdałkach⁶. Zakażenie bakteryjne gardła musi być potwierdzone przez posiew mikrobiologiczny wymazu z gardła lub testy antygenowe. Zazwyczaj jednak infekcja bakteryjna gardła ma gwałtowny przebieg i bardziej nasilone objawy niż wirusowe zapalenie gardła.

Bakteryjne zapalenie gardła – leczenie

Bakteryjne zapalenie gardła leczy się za pomocą antybiotyków. W przypadku paciorkowców najczęściej stosuje się pochodne penicyliny, cefalosporyny lub makrolidy². Należy pamiętać, aby antybiotyk zawsze przyjmować o stałych porach, od początku do końca. Dzięki temu unikniemy wytworzenia się u bakterii oporności na dany antybiotyk. Antybiotyki zapobiegają groźnym powikłaniom infekcji bakteryjnej gardła, takim jak gorączka reumatyczna³.

Zakażenie bakteryjne charakteryzuje się bólem i dyskomfortem w gardle, dlatego warto stosować również tabletki do ssania łagodzące dolegliwości bólowe, a także środki z chlorochinaldolem, takie jak Chlorchinaldin VP⁷. Ma on działanie przeciwbakteryjne, dzięki czemu zwalcza przyczynę bólu. Co ważne, można go stosować równocześnie z antybiotykoterapią.

Domowe sposoby na bakteryjne zapalenie gardła

Zapalenie gardła bakteryjne zawsze leczy się za pomocą antybiotyków.  Można jednak korzystać z kilku domowych sposobów, takich jak⁴:

• płukanie gardła naparem z rumianku lub szałwii bądź roztworem wody z solą,
• picie dużej ilości płynów wody i herbatek ziołowych, na przykład z prawoślazem lekarskim,
• nawilżanie powietrza w mieszkaniu specjalnymi nawilżaczami,
• unikanie ostrych i kwaśnych potraw, aby nie nasilać bólu gardła.

Każdy stosowany suplement należy skonsultować z lekarzem, aby upewnić się że nie wchodzi w interakcje z innymi przyjmowanymi lekami. Dotyczy to także herbat ziołowych.

Bibliografia:

1. https://www.cdc.gov/groupastrep/diseases-public/strep-throat.html [dostęp: 07.11.2021]
2. Bisno AL. Acute pharyngitis. N Engl J Med. 2001;344(3):205–211.
3. https://www.cdc.gov/groupastrep/diseases-hcp/strep-throat.html [dostęp: 07.11.2021]
4. https://www.cdc.gov/antibiotic-use/sore-throat.html [dostęp: 07.11.2021]
5. Fine AM, Nizet V, Mandl KD. Large-scale validation of the Centor and McIsaac scores to predict group A streptococcal pharyngitis. Arch Intern Med. 2012;172(11):847-852
6. https://www.mp.pl/interna/table/B16.3.3-1. [dostęp: 07.11.2021]
7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Chlorchinaldin VP [dostęp: 07.12.2021]

~artykuł informacyjny